Musea Alem

Het Nederlands dakpannenmuseum is een museum, gevestigd in de voormalige Hervormde kerk. De verzameling is voortgekomen uit de privéverzameling van Huub Mombers uit Druten, werkzaam bij Monumentenzorg, die vanaf 1983 dakpannen en keramische dakornamenten begon te verzamelen. De oudste stammen uit ongeveer 1300 en de nieuwste zijn recent. Ook voorwerpen en documenten die betrekking hebben op de nabijgelegen dakpannenfabrieken zijn er te vinden, alsmede buitenlandse dakpannen en ornamenten. Er zijn meer dan 2500 voorwerpen te bewonderen.

Geschiedenis Alem

Alem wordt voor het eerst genoemd in een document uit 1107. De plaats was gelegen binnen een Maasmeander op een stroomrug. De plaats heeft een kapittelkerk gekend die gewijd was aan de Heilige Odrada, die er begraven is. Omtrent de stichting van deze kerk is weinig bekend, maar de Abdij van Sint-Truiden was erbij betrokken en in de archieven van deze abdij zijn tal van stukken hieromtrent bewaard. Het was blijkbaar Otto I, Graaf van Duras, die het lichaam van Odrada naar Alem heeft gebracht en daar een basiliek liet bouwen en geestelijken aanstelde om de verering van Odrada te verzorgen. Duras was nauw bij de Abdij van Sint-Truiden betrokken. De graaf had heerlijke rechten in Alem en hij zou de heerlijkheid aan de Abdij hebben geschonken. Daarom wordt tevens aangenomen dat de kerk in het midden der 11e eeuw gesticht is. Van 1811 tot 1821 was Alem een zelfstandige gemeente. Van 1821 tot 1958 maakte de plaats deel uit van de Noord-Brabantse gemeente Alem, Maren en Kessel. Toen deze gemeente werd opgeheven, kwam Alem in de Gelderse gemeente Maasdriel te liggen.

Hervormde kerk (Alem)

De Hervormde kerk is een voormalig protestants kerkgebouw te Alem, gelegen aan Sint-Odradastraat 12.

Dit kerkje werd gebouwd in 1719. Hierbij werd gebruik gemaakt van materiaal van een -oorspronkelijk aan Sint-Odrada gewijde- voorganger, die in 1717 ten onder ging ten gevolge van een rivieroverstroming.

Het is een bakstenen zaalkerkje met driezijdig gesloten koor. In de 19e eeuw werd het gebouwtje voorzien van een dakruiter.

De kerk liep schade op tijdens de Tweede Wereldoorlog, werd voor het laatst als kerk gebruikt in 1960, en werd van 1961-1962 gerestaureerd. Daarna kwam een klokkenmuseum in het gebouw, en in 2005 kwam er een dakpannenmuseum in het gebouw.

Kanalisering van de Maas

Tot begin jaren dertig van de twintigste eeuw lag Alem aan de zuidelijke, Brabantse kant van de Maas (Maasland). Als gevolg van het kanaliseren van de Maas omstreeks 1935, kwam Alem op de noordelijke oever te liggen. Aldus maakt Alem nu de facto deel uit van de Bommelerwaard.

Er is nog sprake geweest van de bouw van een nieuw dorp op de Noord-Brabantse oever, zodat de inwoners in hun eigen provincie konden wonen, maar uiteindelijk is dit nieuwe dorp toch niet gebouwd en is Alem in 1958 bij de Gelderse gemeente Maasdriel gevoegd; dit als onderdeel van de Gelders-Brabantse grenscorrecties van 1958. De andere dorpen Maren en Kessel werden bij de gemeente Lith gevoegd.

Sinds de kanalisering is Alem via een dam verbonden met de Maasdijk tussen Rossum en Kerkdriel en vormt zodoende een schiereiland. In eerste instantie zou de dam rechtstreeks van Alem naar Rossum lopen - veel korter -, maar omdat de Alemers liever afstand tot Rossum wilden behouden en omdat Kerkdriel Alem wilde 'inlijven', werd voor dit compromis gekozen.

Sint-Hubertuskerk (Alem)

De Sint-Hubertuskerk is de parochiekerk van Alem in de Nederlandse provincie Gelderland. De kerk is gelegen aan de Sint Odradastraat 7.

Reeds in de 11e eeuw was er sprake van een kapittelkerk in Alem, gewijd aan de Heilige Odrada, die er begraven zou zijn. In 1107 kwam het kapittel onder invloed van de Abdij van Sint-Truiden, maar de kerk werd in 1304 door de Maas verzwolgen. Eind 14e eeuw werd het verarmde kapittel opgeheven en er kwam een nieuwe kerk, die echter omstreeks 1600 werd verwoest om in 1609 herbouwd te worden. In 1617 werden, gezien de naderende Staatse legers, de relieken en kostbaarheden van deze kerk naar 's-Hertogenbosch overgebracht. Mogelijk is toen Sint-Hubertus als patroonheilige gekozen. In 1636 vluchtte de pastoor en in 1648 (Vrede van Münster) kwam de kerk definitief aan de Hervormden, maar ook deze werd in 1717 door de Maas verzwolgen, zie Hervormde kerk (Alem).

Eind 17e eeuw werd het de katholieken toegestaan om in schuurkerken bijeen te komen, maar ook deze hadden te lijden van overstromingen, zoals in 1703, 1711 en 1716.

De schuurkerk van 1758 werd verfraaid in 1829, en in 1873 werd de huidige kerk gebouwd.

Huidige kerk

Deze kerk werd ontworpen door Arnoldus van Veggel. Het is een eenbeukige bakstenen kruiskerk in neogotische stijl met een geveltoren. De witgestucte houten gewelven zijn bijzonder. Men spreekt wel van stukadoorsgotiek. De pastorie aan de Sint Odrastraat 2 heeft een 18e-eeuws achterhuis. Het voorhuis is van 1875.

In 2017 werd besloten om kerk en pastorie te verkopen. Totdat de kerk verkocht is, blijft zij in gebruik.