De oudste bekende vermelding van Brakel stamt uit 1228 ('Bracle'). De naam is mogelijk een samenstelling van het Germaanse 'brako', dat varen betekent en 'lo', loofbos op een oeverwal.

De Hervormde kerk (ook: Martinuskerk) is een protestants kerkgebouw te Brakel, gelegen aan Marktplein 4.

Het is een bakstenen gotisch kerkgebouw met 15e-eeuws schip, dat op zich weer voortkwam uit een vergroting van een 14e-eeuws schip. Het koor is eind-15e-eeuws, en de toren is kort daarna gebouwd.

In 1944 werd de toren zwaar beschadigd door oorlogsgeweld. In 1950 werd het gebouw gerestaureerd.

De kerk is een driebeukige pseudobasiliek met vijfzijdig gesloten koor. De voorgebouwde toren heeft drie geledingen, een traptoren en een ingesnoerde spits. Aan de noordzijde bevindt zich een tufstenen fragment, afkomstig van een Romaanse voorganger.

De binnenruimte wordt overwelfd door houten tongewelven. De kerk bezit een overhuifde herenbank van eind 17e eeuw, een preekstoel met elementen in Lodewijk XIV-stijl (omstreeks 1740) en een orgel van 1898, gebouwd door de firma L. van Dam & Zn. Gerestaureerde gebrandschilderde wapenramen dateren van 1647-1709.

Brakel ligt aan de Waal op een hoogte van ongeveer 1,5 meter, in het rivierkleigebied van de Bommelerwaard. Een veerpont verbindt het dorp met de dorpen Vuren en Herwijnen in de Tielerwaard.

Brakel kent grootschalige tuinbouwbedrijven en weilanden. Natuurgebieden zijn de uiterwaardengebieden Bovenwaarden ten oosten, en de Benedenwaarden ten westen van Brakel. In het zuidwesten, ten zuiden van het fort, ligt een reeks wielen, en nog verder naar het westen ligt een vanouds tot Poederoijen behorend schiereiland met Slot Loevestein en het natuurgebied De Waarden bij Loevestein.

Kasteel Brakel is een middeleeuwse kasteelruïne in het dorp Brakel (gemeente Zaltbommel in de Nederlandse provincie Gelderland). Het ligt ongeveer 300 meter ten zuidwesten van de Hervormde Kerk, in het vroeg-19e-eeuwse park van het huidige Huis Brakel dat dateert uit 1768. Bij de aanleg van het park is de ruïne bewust als landschappelijk element opgenomen. De toen en nu zichtbare resten dateren zijn van het 15e-eeuwse kasteel, maar daaronder zijn resten van een mogelijk 14e-eeuwse burcht te vinden en volgens overlevering zou er al in 870 een versterkt huis gestaan hebben. Het kasteel is in het rampjaar 1672 door Franse troepen opgeblazen omdat de opgelegde brandschatting niet was voldaan.

Het Spijker of 't Spijker is een gebouw bij Kasteel Brakel, gelegen aan Dreef 1 te Brakel, in de gemeente Zaltbommel in de Nederlandse provincie Gelderland.

Het Spijker is een middeleeuws gebouw dat oorspronkelijk als voorraadschuur voor het kasteel diende, maar al in 1318 ervan gescheiden was als een niet leenroerig goed. Het zou tot 1616 bewoond zijn geweest door de Johannieters (Commanderij van de Orde van Sint Jan) en voor 1616 is er een brug naar de Hervormde kerk gelegd.

Het is een rechthoekig bouwwerk met een hoog 14e-eeuws oostelijk deel en daarnaast een lager westelijk deel uit de 17e en 18e eeuw. In het uiterste westen daarvan vindt men een betraliede nis uit de 19e eeuw, met daarboven een beschilderde gedenkplaat. Het oostelijk deel is naar het westen toe met een trapgevel afgesloten. Dit bevat een mogelijk 14e-eeuwse kelder, die met een bakstenen tongewelf is overkluisd. Een spiltrap in het uiterste oosten voert langs een drietal boven elkaar gelegen cellen. De 16e of 17e-eeuwse voordeuren dragen de namen van de heiligen Petrus, Maria en Johannes.

In 1837 kwam het huis weer bij het kasteel en werd er een slotgracht rond het Spijker gemaakt. Hierover is een gemetselde bakstenen brug, met ijzeren hek en bakstenen pijlers, gebouwd.

Het huis, het 16e-eeuwse bruggehoofd van de Kerkbrug en de 19e-eeuwse brug zijn sinds 2005 beschermd als rijksmonument, mede omdat zij deel uitmaken van de historische buitenplaats Brakel, een rijksmonumentcomplex. Het huis is ook voorzien van het blauw-witte schildje van het Cultuurgoederenverdrag.